نوآوری يا هم-نوآوری؟!
در جهان پيرامون خود بطور مستمر شاهد معرفی و عرضه محصولات و خدمات جديدی هستيم. بيشتر اين محصولات بر پايه ايده هایی نوآورانه شكل گرفته اند تا پاسخگوی مسائل و نيازهای جديد جامعه بشری باشند و يا نيازهای قديمی بشر را به شكلی بهينه تر از گذشته پاسخ گويند.
با اين حال همه آنچه كه ما از محصولات نوآورانه در پيرامون خود مشاهده می كنيم، در مقايسه با دنيای كوشش های نوآورانه به مانند نوك كوه يخی است كه بيشتر آن در زير دريا پنهان شده؛ واقعيت اين است كه بسياری از ايده های نوآورانه هرگز به مرحله تجاری سازی نمي رسند و گفته شده است كه بيش از 90% از كسب و كارهای نوآور نوپا (استارتاپ ها) نيز در سالهای ابتدایی كار خود با شكست مواجه مي شوند.
تاكنون مطالعات متعددی درباره چرايی شكست محصولات و ايده های نوآورانه صورت گرفته است؛ يافته های حاصل از اين مطالعات، منتج به توسعه نظريات و مدلهای مختلفی برای تحليل و ريشه يابی اين پديده شده و بر مبنای آنها راهكارهایی به منظور پيش گيری از شكست پروژه های نوآوری به نوآوران و سازمان ها پيشنهاد شده است.
از ميان مهمترين علل شناسايی شده برای شكست محصولات نوآورانه مي توان به عدم انطباق مناسب ايده با نيازها و مسائل يا شرايط مصرف كنندگان و كاربران، عدم پذيرش ايده توسط خريداران و ذينفعان و در مواردی نيز مواجهه با موانع مختلف قانونی و اجتماعی برای تجاری سازی ايده اشاره نمود.
يكی از جديدترين راهبردهای مطرح شده براي پيشگيری از مشكلات اشاره شده و در نتيجه خلق راهكارها يا محصولات موثر و موفق، رويكرد هم-نوآوری (Co-Innovation) است؛ هم-نوآوری به معنی مشاركت دو يا چند ذينفع در يك طرح نوآورانه است. اين مشاركت ممكن است بين سازمان نوآور و مشتريان بالقوه محصول و يا سازمان با تامين كنندگان مواد و قطعات اوليه و حتی بين سازمان نوآور و نهادهای دولتی يا عمومی و در بهترين حالت بين تمامی اين ذينفعان صورت بگيرد.
طرفين مشاركت كننده در يک برنامه هم-نوآوری ممكن است موارد مختلفی از قبيل دانش، اطلاعات يا ساير منابع خود را با يكديگر به اشتراک بگذارند و اين مشاركت می تواند از مراحل اوليه توسعه ايده تا آزمون محصول و اصلاح و سپس تجاری سازی و ترويج آن تداوم يابد. حتی ممكن است از نهادهای حاكميتی تنظيم گر يا قانونگذار به منظور برطرف كردن موانع قانونی بهره برداری از يک نوآوری و يا تدوين استانداردهای مرتبط با آن جهت مشاركت در مراحلی از توسعه محصول نوآورانه دعوت شود.
به تازگی برخی از شركت های پيشرو در حوزه فناوری، زيرساخت هايي را جهت پياده سازی راهبرد هم-نوآوری طراحی و تاسيس نموده اند. در ايران هم مركز نوآوری پنتا اولين مركز هم-نوآوری در كشور مي باشد كه توسط گروه صنعتی رجال در ناحيه نوآوری دانشگاه اصفهان تاسيس شده است.
